ट्रेन्डिङ:
बिग डेटाबाट विद्युतीय सवारीसाधन प्रवर्धन गर्ने सोनिका बनिन् ‘योङ्ग च्याम्पियन्स अफ द अर्थ’ शेर्पा भाषा सिक्न सघाउने एप सार्वजनिक हुँदै सस्तो फाइभजी फोन सार्वजनिक गर्दै रियलमी इन्टरनेटमा आफ्नै नियन्त्रण राख्न रसियाले लगायो ‘टोर’ माथि प्रतिबन्ध ह्याकरले गरे ३० अर्ब रुपैयाँ बराबरको क्रिप्टोकरेन्सी फिर्ता यी १० कारणले ल्यापटपभन्दा डेस्कटप राम्रो गुगलले भारतमा १२ खर्ब लगानी गर्ने इरानी सरकारले इन्टरनेट बन्द गरेपछि स्टारलिङ्कको स्याटलाइटबाट सेवा दिने एलन मस्कको घोषणा घट्यो डिजिटल कारोबार, यस्तो छ पछिल्लो तथ्याङ्क मोबाइल कलको शुल्क ४४ पैसा सस्तो बनाउने तयारी कहाँ पुग्यो ?
close

बिग डेटाबाट विद्युतीय सवारीसाधन प्रवर्धन गर्ने सोनिका बनिन् ‘योङ्ग च्याम्पियन्स अफ द अर्थ’

गोपाल साउद गोपाल साउद

असोज ४, २०७६

बिग डेटाबाट विद्युतीय सवारीसाधन प्रवर्धन गर्ने सोनिका बनिन् ‘योङ्ग च्याम्पियन्स अफ द अर्थ’


नेपाली कम्प्युटर इन्जिनियर सोनिका मानन्धर संयुक्त राष्ट्र संघको वातावरण कार्यक्रम अन्तरगतको ‘योङ्ग च्याम्पियन्स अफ द अर्थ’ बन्न सफल भएकी छिन् । बिग डाटाको प्रयोग तथा महिला शशक्तिकरण मार्फत विद्युतीय सवारीसाधनलाई प्रभावकारी बनाउन प्रयासरत एलोई टेक्नोलोजिकी सहसंस्थापक मानन्धरले एशिया तथा प्रशान्त क्षेत्रबाट उक्त पुरस्कार पाएकी हुन् । यससँगै मानन्धर योङ्ग च्याम्पियन्स अफ द अर्थ जित्ने पहिलो नेपाली समेत बनेकी छिन् ।


सन् २०१७ बाट सुरु भएको यो पुरस्कारबाट हरेक वर्ष वातावरणीय परिवर्तन सम्बन्धि विश्वभरबाट छानिएका ३० वर्ष मुनिका सात जना यूवा उद्यमीहरू सम्मानित हुनेगरेका छन् । विजेताले आफ्नो उद्यमशिलता विस्तारका लागि राष्ट्रसंघबाट १५ हजार अमेरिकी डलर सिड फण्ड (बिऊ पूँजी) सँगै ९ हजार डलर सञ्चार सहायता प्राप्त गर्नेछन् ।

नेपाली महिलाहरू धेरैजसो अवसरबाट बञ्चित छन् । हाम्रो नेपाली समाजमा सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक लगायतका अनेक समस्याहरू छन् । न्युन आय भएकाहरूले वित्तीय पहुँच प्राप्त गर्न सकेका छैनन् । वित्तीय पहुँचकै असहजताका कारण महिला उद्यमीहरूले थालेका व्यवसाय राम्रौसँग फस्टाउन सकिरहेका छैनन् । ‘न्यून ब्याजदर सहितको वित्तीय सुविधाका माध्यमबाट महिला सवारीचालकहरूको आफ्नै स्वामित्वमा विद्युतीय सवारी साधन होस् भन्ने हाम्रो चाहना हो,’ उनी भन्छिन्, ‘बिग डाटाको माध्यमबाट ट्राफिकको प्रवृति संकलन गर्ने र त्यसको माध्यमबाट यातायात व्यवस्थापन तथा सवारीसाधनको सञ्चालनमा सघाउने हाम्रो उद्देश्य छ ।’


काठमाडौं सुरक्षित नै भए पनि महिलाहरूमाथि यौन दुव्र्यवहारका घटनाहरू दिनहुँ भइरहेकै छन् । त्यसले खुला र निडर रुपमा महिलाहरुलाई हिँडडुल गर्न त्यति सहज छैन । अझ अबेर राती बाहिर कतैबाट घर फर्किनुपर्दाको सकस झन् अत्यास लाग्दो छ । अर्कोतर्फ दक्षीण एशियामै काठमाडौंको उपत्यकाको वायू प्रदुषण तीब्र गतिमा बढिरहेको छ । हावाको गुणस्तर दिनप्रतिदिन खस्किँदो छ । यी सबै समस्या एक अर्कासँग अन्तरसम्बन्धित रहेको सोनिकाको बुझाई छ । ‘समाजका हरेक समस्याको समाधानसँग प्रविधि जोडिएको महशुस हुन्छ,’ उनी भन्छिन् ।


ग्रिन इनर्जी मोबिलिटीमार्फत सार्वजनिक सवारीसाधनलाई स्तरीय बनाउन सकिनेमा ऊनी प्रष्ट छिन् । त्यसैले वित्तीय प्रविधि (फिनटेक) र ग्रिन इनर्जी मोबिलिटीलाई महिला शशक्तिकरणसँग जोडेर उनको स्टार्टअप कम्पनीले वित्तीय सुविधाको प्रभावको मापन समेत गरिरहेको छ । महिला सवारीचालकहरूका लागि उनको कम्पनीले क्रेडिट रेटिङको विकल्प सहित सस्तो र सहज वित्तीय सुविधा जुटाइदिने प्रयास थालिको छ ।

पुर्णतः डिजिटल सुविधा भएकाले यसबाट महिला सवारीचालकहरूले आफ्नो आम्दानीको विषयमा जानकारी राख्नसक्छन् । यसरी नै सोनिकाको कम्पनीले महिला उद्यमीहरूलाई सघाउने काम थालेकी छिन् । त्यसैगरी वित्तीय संस्थाहरुले आफ्नो लगानी कहाँ भइरहेको छ भन्ने थाहा पाउन र विश्लेषण गर्न सक्छन् । युवा उद्यमी तुलाधर विद्युतीय सवारी साधनको प्रवर्द्धनबाट काठमाडौं उपत्यकोको वायू तथा वातावरणीय प्रदुषण कम गर्न सकिने स्पष्ट सोचका साथ अगाडि बढेकी छन् । भन्छिन्, ‘जब म भविष्यतर्फ हेर्छु, यहाँका मानिसले स्वच्छ हावाको स्वास लिइरहेको कल्पना गर्छु ।’ सोनिका काठमाडौं उपत्यकाबासी स्वस्थ र खुशी भएको देख्न चाहन्छिन् ।