ट्रेन्डिङ:
एसिया प्रसान्तको डिजिटल विकासका लागि चाल्नुपर्ने कदम ह्वाट्सएपमा ग्रुप म्यासेजबाट दिक्क हुनुहुन्छ ? यसो गर्नुस् सेकेन्ड ह्यान्ड फ्रिज किन्दै हुनुहुन्छ ? यी कुरा ख्याल गर्नुहोस् कस्तो छ ग्लोबल आईएमई बैंकको नयाँ मोबाइल बैंकिङ एप ? साझा यातायातको थप ३७ बिजुली बस नेपाल भित्रिदैँ फेसबुक र गुगलमा पुराना अप्रिय घटना नदेखिउन् भन्ने चाहनुहुन्छ ? यसो गर्नुहोस् यस्तो छ सामसङका स्मार्टफोनको पछिल्लो मूल्य सूची १२ जीबी र्‍याम सहित ‘रेड्मी के थर्टी एस’ लञ्च हुँदै, यस्ता छन् आकर्षक फिचर सामसङका पुराना फोनमा ब्याट्री फुल्ने दर तीव्र स्नापड्रागन ८८८ चिपसेट भएको पहिलो स्मार्टफोन ल्याउने दाउमा साओमी
close

एसिया प्रसान्तको डिजिटल विकासका लागि चाल्नुपर्ने कदम

टेकपाना टेकपाना

असार २६, २०७९

एसिया प्रसान्तको डिजिटल विकासका लागि चाल्नुपर्ने कदम

साइमन लिन
अध्यक्ष, ह्वावे एसिया प्यासिफिक क्षेत्र, ह्वावे टेक्नोलोजिज

पछिल्लो दुई वर्ष विश्वका लागि गतिलाे पाठ बनेको छ । काेभिड-१९ महामारीले देशहरू आक्रान्त बन्दा सँगसँगै अवसरहरू पनि जन्मिए । मुख्यतः याे अवधिमा डिजिटल प्रविधिकाे व्यवहारिक प्रयाेगलाई धेरैले जोड दिए ।

व्यक्ति तथा व्यवसायहरूले विस्तारै डिजिटल प्रविधिलाई आत्मसात् गरिरहेका छन् । विश्वको सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको र विविधता भरिएको एसिया प्रसान्त डिजिटल प्रविधिलाई आत्मसात् गर्दै द्रुत आर्थिक विकास हासिल गर्ने सफल भइरहेको छ ।

म्याककिन्सेका अनुसार कोभिड-१९ का कारण विश्वमा सात वर्ष र एसिया प्रशान्तमा १० वर्षमा हुने डिजिटल रूपान्तरण हासिल भएको छ ।

यो विकासलाई आत्मसात् गर्नका लागि धेर देशले आफ्नो ‘नेसनल डिजिटाइजेसन प्लान’ नै सार्वजनिक गरेका छन् ।

सिंगापुरले स्मार्ट नेशनल २०२५, इन्डोनेसिया र मलेसियाले ‘गो डिजिटल’, बंगलादेशले डिजिटल बंगलादेश र नेपालले डिजिटल नेपाल फ्रेमवर्क र थाइल्याण्डले आफूलाई एसिया प्रसान्तकै डिजिटल हबको रुपमा विकास गर्ने योजना बनाएको छ ।

यस्तोमा एसिया प्रसान्तका लागि उत्कृष्ट सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको समाधान आवश्यक छ । खुला र हरित उद्योग निर्माण हुन आवश्यक छ, जसले नयाँ आविष्कारलाई प्रोत्साहन गर्दै प्रविधि र प्रयोगमा देखिएको चुनौतीलाई कम गर्न मद्दत पुर्‍याउने छ ।

१. डिजिटल अर्थतन्त्रका लागि आईसीटी पूर्वाधारको निर्माण

अर्थतन्त्रको विकासमा आईसीटीको महत्व धेरै अघिबाटै प्रमाणित हुँदै आएको छ । कोभिड–१९ ले यसको महत्वलाई अझ थप उजागर गरिदिएको पक्कै हो । डिजिटल कनेक्टीभिटिले डिजिटल विभेदलाई कम गर्दै शिक्षा तथा रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्न मद्दत गर्नेछ ।

व्यवसायीहरू पनि क्लाउड, कनेक्टिभिटी र एआईमार्फत आफ्नो व्यवसाय विस्तार गरिरहेका छन् । तर, यो प्रसान्त डिजिटल रुपमा समान रूपले तयार भएको छैन् । चीन डेटा तथा सूचनाबाट लाभ लिइरहेको छ । त्यहाँ फाइभजीको विस्तार द्रुतरुपमा अघि बढिरहेको छ ।

हाल देशका ४० प्रतिशत जनसंख्याको पहुँचमा फाइभजी पुगिसकेको छ । जब कि दक्षिणपूर्वी एसियाका कतिपय देशमा फाइजी भर्खरैमात्र सुरु भएकाे छ । भने, कतिपय देशमा अझै सुरु भएको छैन ।

दक्षिणपूर्वी एसियामा फोरजीको पहुँच ५० प्रतिशतमा छ भने फाइबर ब्रोडब्याण्ड तीन भागको एक भाग जनसंख्यामा मात्रै पुगेको छ ।

क्लाउडको पहुँच २० प्रतिशत जनसंख्यामा पनि पुगेको छैन । त्यो हुँदा डेटालाई अवसरमा रूपान्तरण गर्न र उद्योगलाई डिजिटलाइज्ड गर्न अझै बाँकी नै छ । फाइभजी प्रविधिको कुरा गर्ने हो भने प्रमुख औद्यौगिक क्षेत्रका लागि यो एउटा ‘गेम चेन्जर’ प्रविधिको रुपमा स्थापित भइसकेको छ ।

उदाहरणका लागि थाइल्याण्डको श्रीराज अस्पतालले कोभिड-१९ को समयमा विश्वकै पहिलो फाइभजी हस्पिटल स्थापना गर्‍यो, जसमा स्मार्ट लजिस्टिक, फाइभजी एम्बुलेन्स, स्मार्ट इन्भेन्टर म्यानेजमेन्ट सिस्टम लगायतका प्रविधिको प्रयोग भएका छन्, जसमार्फत् फाइभजीको उपलब्ध उच्च गतिकाे मद्दतले डेटा ट्रान्सफर गर्न र टेलिमेडिसिन सम्भव बनाएको छ ।

२. खुला तथा हरित इकोसिस्टम

मुख्यतया यतिबेला सबै देश, व्यवसाय र व्यक्तिमा समान प्रश्नका साथ खडा भएका छन् । अनिश्चितताले भरिएको अहिलेको यो अवस्थामा सुरक्षित भएर नयाँ आविष्कार कसरी गर्ने भन्ने सबैको प्रमुख चुनौती हो । यस्तोमा बढ्दो डिजिटल अर्थतन्त्र र कार्बनडाइजेशनको न्यूनीकरणले पक्कै पनि नयाँ अवसर सिर्जना गर्नेछ ।

त्यो हुँदा खुला र हरित इकोसिस्टमको आवश्यकता छ । त्यसका लागि एसिया प्रसान्तबीचको सहकार्यमा आईसीटीको इकोसिस्टमा निर्माण गर्नुपर्छ, जसले सरकार, सेवा प्रदायक, सम्बन्धित संस्था र प्रयोगकर्तालाई विभिन्न उद्योगमा रुपान्तरणका लागि अवसरहरू सिर्जना गर्नेछ ।

यसको राम्रो उदाहरण सिंगापुरमा रहेको ओपन ल्याब पनि हो, जसमा रोबोटिक र एआईसँग सम्बन्धित आवश्यक प्रविधिको निर्माण तथा अनुसन्धानका लागि कम्पनी, शैक्षिक संस्था, सरकारी निकायले सहकार्य गर्न सक्छन् ।

अर्कोतर्फ कार्बनलाई कम गर्दै हरिततर्फ बढ्नुपर्नेछ । यस्तोमा डिजिटल प्रविधिले निकै ठूलो भूमिका निर्वाह गर्नेछ । उदाहरणका लागि थाइल्याण्डका १२ सय स्टोरहरूमा स्मार्ट फोटोभोल्टिक (पीभी) रुफटप प्रयोग गरिएको छ ।

यसले हरेका वर्ष १३ सय टन कार्बन डाइअक्साइड कम गर्ने अनुमान गरिएको छ । त्यस्ता रुफटपमा प्रयोग भएको पीभीमा एआई र क्लाउड प्रयोग भएका छन्, जसमार्फत सोलारको उच्चतम् पावर उत्पादन सम्भव बनाएको छ ।

३. दिगो र समावेशितालाई आत्मसात्

अर्कोतर्फ हामी सबैलाई थाहाँ छ, अझै पनि विश्वको आधाभन्दा बढी जनसंख्या इन्टरनेट पहुँचभन्दा बाहिर छन् । एपनिक फाउन्डेसनका अनुसार एसिया प्रसान्तमा ४८.४ प्रतिशत जनसंख्याको पहुँचमा मात्रै इन्टरनेट रहेको छ ।

सन् २०२३ सम्म यो प्रतिशत बढेर ७२ प्रतिशत पुग्ने अनुमान गरिएको छ  । यसको अर्थ अझै पनि धेरै मानिस इन्टरनेट पहुँचभन्दा बाहिर छन् ।

बढ्दो डिजिट प्रविधिको दुनियाँमा इन्टरनेटको पहुँच भन्दा बाहिर रहँदा मानिस प्रविधिले सिर्जना गर्ने अवसरबाट चुकिरहेका छन् । मोबाइल पेमेन्ट, सरकारी सेवा, डिजिटल एजुकेसन र स्वास्थ्य जस्ता विषय प्रविधिमा आधारित भइरहेका छन् ।

त्यो हुँदा सबैलाई समेट्ने गरी दिगो र समावेशिताका अवधारणालाई आत्मसात् गर्न आवश्यक छ ।