ट्रेन्डिङ:
रोबोटले मानव जनशक्ति विस्थापित गर्छ कि त्यसको अभाव पूर्ति ? सुबिसुको दशैं तिहार अफर, सस्तो मूल्यमा इन्टरनेट प्याकेज सहित ३२ इन्चको टिभी किन्न पाइने यस्ता छन् वर्ष २०२० का उत्कृष्ट १२ एन्ड्रोइड एप मोबाइल सेवाको गुणस्तर मापनका लागि तयार भयो इन्टिग्रेटेड प्लेटफर्म, यसरी हुनुहोस् सहभागी टाटाको सस्तो विद्युतीय कार 'टाटा टियागो' सार्वजनिक, सिङ्गल चार्जमा २५० किमि गुड्ने डेढ करोड नाघे फोरजी प्रयोगकर्ता एन्ड्रोइड फोनमा अब ट्रुकलर एप पहिल्यै इन्स्टल भएर आउने बिग डिजिटलको दशैं अफर, पुरानो मोबाइलसँग नयाँ सामान साट्न पाइने नेशनल पेमेन्ट स्विचमा जोडियो ठमेल रेमिट, अमेरिकाबाट पठाएको पैसा केही सेकेन्डमै प्राप्त हुने आईओएस १६ मा ब्याट्री पर्सेन्टेज देखिएन ? यसो गर्नुहोस्
close

रोबोटले मानव जनशक्ति विस्थापित गर्छ कि त्यसको अभाव पूर्ति ?

टेकपाना टेकपाना

भदौ २७, २०७९

रोबोटले मानव जनशक्ति विस्थापित गर्छ कि त्यसको अभाव पूर्ति ?

रूचिर शर्मा/-
केही समयअगाडि मात्र रोबोटको उदयले मानिसहरू बेरोजगार हुने अनुमान गरिएको थियो । यो विषयमा धेरै बहस र छलफल पनि चलिरहेको छ ।

यद्यपि सरोकारवालाहरू भने अहिले आएर विश्वको अर्थतन्त्रलाई जोगाउन रोबोटको उत्पादन छिटो छिटो गर्नुपर्ने तर्क राख्छन् ।

फाइनान्सियल टाइम्सम प्रकाशित एक लेख अनुसार अहिले विश्वभर कामदारको अभाव छ । बढ्दो कर्मचारीको अभावलाई सम्बोधन गर्न आधुनिक रोबोटहरूको आविष्कार गर्न आवश्यक रहेको उक्त लेखमा उल्लेख छ ।

यहाँ आएर रोबोटले मानव कामदारलाई विस्थापित गर्ने भन्दा पनि कामदारको अभाव भएकोले रोबोटको धेरै आवश्यक भएको लेखमा उल्लेख छ । विशेषगरी अमेरिका र बेलायतमा कामदारको अभाव इतिहासकै भन्दा उच्च रहेको छ ।

अमेरिकामा एक करोड १२ लाखको संख्यामा रोजगारी खुलाइएकोमा आवेदन दिने भने ५६ लाख मात्रै छन् । सन् १९५० पछिको यो सबैभन्दा ठूलो अन्तर हो ।

कोरोना महामारीको समयमा जागिर छोडेका लाखौं मानिसहरू अझै पनि काममा फर्किएका छैनन् । यो समस्या दिनानुदिन बढ्ने क्रममा छ । संसारमा १५ देखि ६४ वर्षको उमेरका मानिसहरूको संख्या कम हुँदा पनि कामदारको कमी भएको लेखमा उल्लेख छ ।

केही दशकदेखि थोरै ढिला बच्चा पाउने तथा थोरै बालबच्चा पाउने प्रवित्तिका कारण आजको दिनमा कामदारको कमी हुन गएको हो । काम गर्ने उमेरका मानिसको संख्या सबैभन्दा बढी चीन, जापान, जर्मनी र दक्षिण कोरियामा कम भएको देखिन्छ ।

यसले गर्दा अब रोबोटले मानिसलाई विस्थापित गर्नेभन्दा पनि मानिसको संसारको अर्थतन्त्र जोगाउन र कामदारको बजारलाई चलायमान बनाउन रोबोटको आवश्यकता हुने विश्वास लिइएको छ । अझ यिनै देशहरूले कामको लागि धेरै रोबोटहरू प्रयोग गर्न सुरु गरिसकेका छन् ।

जापानमा १० हजार कामदारलाई सहयोग गर्न ४०० रोबोट खटाउने गरिन्छ । चीनले रोबोट उत्पादन गर्ने कम्पनीहरूलाई सहुलियत दिएको छ र यो सहुलियत सन् २०३० सम्ममा २० प्रतिशतले बढाउने योजना पनि बनाइरहेको छ ।

यति गर्दागर्दै पनि केही अनुसन्धानकर्मीहरूले मानिसलाई रोबोट कामदारले कहिले पनि विस्थापित गर्न नसक्ने दाबी गरेको छ । सरकारले कामदारको संख्या बढाउन अन्य वैकल्पिक उपायहरू अपनाउन सक्छन् ।

जस्तो कि महिलालाई काममा फर्कन प्रोत्साहन गर्ने, एकभन्दा बढी जन्माउन प्रोत्साहन गर्ने, अन्य देशबाट कामदार ल्याउने लगायत अन्य उपायहरू छन् । तर यो सबै उपायले लामो समय लिनसक्छ । अथवा दिगो नहुन पनि सक्छ ।

यस्तोमा विद्यमान रोबोटले केही रोजगारीहरू साँच्चै नै विस्थापित गरिरहेको छ भने यसले केही नयाँ रोजगारी पनि उत्पादन गरको छ । जस्तै इन्धन सवारीले घोडसवार गर्ने चालको रोजगारी त विस्थापन गरिदियो, तर ट्याक्सी ड्राइभरको जागिर पैदा गर्यो ।

यसरी नै भोलिको दिनमा रोबोटले मानव कामदारलाई विस्थापित गर्ने भन्दा पनि नयाँ काम उत्पादन गर्न सक्छ । रोबोटले प्रत्यक्ष रुपमा प्रभाव पार्ने समूह भनेको मजदुरको समूह हो ।

तीनजना अथवा सो भन्दा बढीको मजदुरको समूहलाई एउटा रोबोटले विस्थापन गर्न सक्छ । तर यो धेरै पुरानो समयदेखि गरिँदै आएको अनुमान हो । विकासको गति कस्तो छ भन्ने कुराले पनि यस्ता अनुमानहरूलाई प्रभाव गर्दछ ।

सन् १९५० मा नै केही विज्ञहरूले तत्कालीन समयको २० वर्षपछि पूर्ण विकसित एआई कामदारहरू आउने अनुमान गरिसकेको थियो । यद्यपि अहिलेसम्म पनि विज्ञानले यसको परीक्षण नै गरिरहेको छ ।

विश्वमा घटिरहेको जन्मदरलाई आधार मान्ने हो भने आउने दिनहरूमा कामदारको भने निकै कमि हुनेवाला छ, जसले निम्त्याउने काम र कामदारबीचको अन्तरलाई रोबोटले मेटाउन सक्छ ।

(फाइनान्सियल टाइम्सबाट साभार)