कस्तो होला वाई-फाई ८ अनि कहिलेसम्म आउला इन्टरनेट कनेक्टिभिटीको यो नयाँ पुस्ता ?
असार ३१, २०८३ ७:१६
काठमाडौं । पछिल्ला केही वर्षहरूमा वाई-फाई स्ट्यान्डर्डले निकै प्रगति गरेको छ । अब वाई-फाई ८ को पालो हो, तर यो आफ्ना अघिल्ला संस्करणहरूभन्दा अलि फरक छ ।
यस पटक इन्टरनेट गतिको वृद्धि (speed bump) लाई आवश्यक मानिएको छैन, तर यसमा तपाईंले बढि विश्वसनीयता, विभिन्न डिभाइस र राउटरहरूबिचको सहज ह्यान्ड-अफ र कम लेटेन्सीको अपेक्षा गर्न सक्नुहुन्छ ।
नेपालमा धेरै मानिसहरूले अझै पनि वाई-फाई ६ मा पहुँच पाउन नसकिरहेको बेला विकसित देशका घरहरूमा वाई-फाई ६-ई वा वाई-फाई ७ डिभाइसहरू आइसकेका छन् ।
वाई-फाई ८ के हो ?
वाई-फाईको यो आठौं पुस्ताले प्राथमिकतामा परिवर्तन ल्याएको छ । वाई-फाई स्ट्यान्डर्डका अघिल्ला संस्करणहरूले उच्च गतिको कनेक्सन प्रदान गर्ने वाचा गर्थे भने, वाई-फाई ८ ले आधारभूत कुराहरू जस्तै: विश्वसनीयता, स्थिरता र कम लेटेन्सीमा बढी ध्यान दिएको देखिन्छ ।
वाई-फाई ८ ले सिमलेस रोमिङको पनि वाचा गर्छ, जसले तपाईं यताउति हिँड्दा पनि डिभाइसहरूलाई कनेक्टेड राख्न मद्दत गर्छ र कनेक्सन टुट्ने र डेड जोनको समस्यालाई कम गर्छ ।
प्राविधिक नामहरूबारे जानकारी राख्न चाहनेहरूका लागि, पुरानो नामकरण परम्पराअनुसार वाई-फाई ८ भनेको IEEE 802.11bn हो, जहाँ वाई-फाई ७ IEEE 802.11be र वाई-फाई ६ IEEE 802.11ax हो । यदि तपाईंलाई कौतूहल छ भने, IEEE भनेको इन्स्टिच्युट अफ इलेक्ट्रिकल एन्ड इलेक्ट्रोनिक्स इन्जिनियर्स हो, जसले यी नयाँ स्ट्यान्डर्डहरू तयार गर्छ ।
अघिल्ला सबै स्ट्यान्डर्डहरू जस्तै, वाई-फाई ८ पनि ब्याकवार्ड कम्प्याटिबल हुनेछ, जसको अर्थ हो– यदि तपाईंले वाई-फाई ८ राउटर किन्नुभयो भने, यसले पुराना स्ट्यान्डर्डका डिभाइसहरूसँग पनि राम्रैसँग काम गर्नेछ ।
तर यसले वाचा गरेका नयाँ सुविधाहरू र कार्यक्षमता अभिवृद्धिको लाभ उठाउन, तपाईंले आफ्ना डिभाइसहरू पनि अपग्रेड गर्नुपर्ने हुन्छ । यसको मतलब नयाँ राउटर र मेस सिस्टमहरू त किन्नुपर्छ नै, साथै नयाँ स्मार्टफोन, ल्यापटप, टिभी र अन्य ग्याजेटहरू पनि आवश्यक पर्नेछ ।
वाई-फाई ८ का फाइदा
वाई-फाई ८ बाट हामीले अपेक्षा गर्न सक्ने सुधारहरूको सूची निकै राम्रो छ । तर यसको मुख्य विशेषता भनेको अल्ट्रा हाई रिलायबिलिटी (UHR) अर्थात् अति उच्च विश्वसनीयता हो । वाई-फाई ७ ले एक्स्ट्रिमली हाई थ्रुपुट (EHT) मा ध्यान केन्द्रित गरेको छ, त्यसमा इन्टरनेटको गति सामान्यतया उत्कृष्ट भइसकेको अवस्थामा, यसको मुख्य ध्यान कनेक्सनलाई अझ बढी भरपर्दो बनाउनतिर सरेको छ । यो पूर्ण सूची त होइन, तर UHR लाई सम्भव बनाउने केही फिचरहरू यहाँ प्रस्तुत छन् ।
मल्टी-एक्सेस पोइन्ट कोअर्डिनेसन (MAPC)
यसमा एक्सेस पोइन्टहरूलाई एकअर्कामा हस्तक्षेप गर्नुको साटो आपसमा सहकार्य गर्न मद्दत गर्ने विभिन्न फिचरहरू समावेश छन् । यसले कार्यक्षमतामा सुधार ल्याउनुका साथै कभरेज बढाउने र पावर खपत कम गर्नेछ ।
सिमलेस रोमिङ डोमेन (SRD)
वाई-फाई काटिने धेरैजसो समस्याहरू (जसले गर्दा भिडिओ बफरिङ हुने वा कलहरू काटिने हुन्छ) तपाईंको डिभाइसले एउटा एक्सेस पोइन्टबाट अर्कोमा कनेक्सन स्विच गर्दा उत्पन्न हुन्छन् । SRD लाई यस्तो ह्यान्डअफरको समयमा हुने लेटेन्सी र प्याकेट लसलाई कम गर्न डिजाइन गरिएको हो ।
लो लेटेन्सी इन्डिकेसन (LLI)
यसले डिभाइसहरूलाई आफ्नो लेटेन्सी आवश्यकताहरू शेयर गर्न अनुमति दिन्छ, जसले गर्दा गेमिङ स्ट्रिमले (जहाँ लेटेन्सी महत्त्वपूर्ण हुन्छ) लाइन काटेर प्राथमिकता पाउन सक्छ ।
TXOP प्रिएम्प्सन र हाई प्रायोरिटी EDCA जस्ता कुराहरूसँगै यसलाई मिलाउँदा, हामीले अझ राम्रो प्राथमिकीकरण र अझ प्रभावकारी गुणस्तरको सेवा अपेक्षा गर्न सक्छौं । जसले गर्दा बच्चाहरूले नेटफ्लिक्स स्ट्रिमिङ गरिरहँदा तपाईंको अफिसको भिडिओ कलमा कुनै अवरोध नआउने सुनिश्चित गर्न सक्नुहुन्छ ।
इन-डिभाइस कोएक्जिस्टेन्स (IDC)
यसबारे धेरै चर्चा त हुँदैन, तर स्मार्टफोन जस्ता डिभाइसहरूमा ब्लुटुथ, थ्रेड वा जिग्बी जस्ता अन्य कनेक्टिभिटी फिचरहरूले वाई-फाईको कार्यक्षमतामा असर पुर्याउनु निकै आम समस्या हो । यो फिचरले विभिन्न रेडियो फ्रिक्वेन्सीहरू बीचको हस्तक्षेपलाई कम गर्छ र तिनीहरूलाई समन्वय गर्न मद्दत गर्छ ।
एक्स्टेन्डेड लङ रेन्ज (ELR)
यो फिचरले डिभाइसहरूलाई थप एक्सेस पोइन्टहरू नथपिकन टाढाबाट पनि भरपर्दो रूपमा कनेक्ट हुन र कनेक्ट भइरहन अनुमति दिन्छ । डिभाइसको सिग्नललाई फराकिलो ब्यान्डमा फैलाउने डिस्ट्रिब्युटेड-टोन रिसोर्स युनिट (DRU) सँग यसलाई जोड्दा, घरको कुनाकुनामा पनि वाई-फाई सिग्नल अझ बढी भरपर्दो हुन्छ ।
वाई-फाई ८ र वाई-फाई ७ बीचको भिन्नता
समान ४६ जीबीपीएसको सैद्धान्तिक अधिकतम गति र अधिकतम ३२०-मेगाहर्ज च्यानल वाइडका साथ उही तीनवटा ब्यान्डहरूमा (२.४ गिगाहर्ज, ५ गिगाहर्ज र ६ गिगाहर्ज) वाई-फाई चल्ने भएकाले धेरै मानिसहरूलाई वाई-फाई ८, वाई-फाई ७ भन्दा धेरै ठुलो सुधार जस्तो नलाग्न सक्छ ।
माथि वाई-फाई ८ का फाइदाहरू खण्डमा उल्लेख गरेका केही फिचरहरूले भने वास्तविक रूपमा सुधार ल्याउन सक्छन्, विशेषगरी सहरको अपार्टमेन्ट भवन जस्तो उच्च अवरोध हुने क्षेत्रमा बस्ने जो-कोहीका लागि । तर यसको विश्वसनीयता कति उत्कृष्ट होला भनेर हेर्न अझै बाँकी नै छ । सम्भवतः, यदि वाई-फाई ७ ले राम्रो काम गरिरहेको छ भने, वाई-फाई ८ मा अपग्रेड गर्नु त्यति आवश्यक नदेखिन सक्छ ।
कहिले आउला वाई-फाई ८ ?
सामान्यतया नयाँ वाई-फाई स्ट्यान्डर्ड पूर्ण रूपमा सार्वजनिक हुन चार वा पाँच वर्ष लाग्छ । यो सुन्दा लामो समय जस्तो लाग्न सक्छ, तर चिप, राउटर र डिभाइस निर्माताहरूलाई आफ्ना नयाँ उत्पादनहरूमा यी स्ट्यान्डर्डहरू लागु गर्न समय लाग्छ ।
वाई-फाई ७ को लागि वाई-फाई एलायन्स प्रमाणीकरण आधिकारिक रूपमा जनवरी २०२४ मा जारी भएकाले, हामी २०२८ को कुनै समयमा वाई-फाई ८ को प्रमाणीकरणको अपेक्षा गर्न सक्छौं । यद्यपि, चिप निर्माताहरूले अहिले नै वाई-फाई ८ चिपसेटहरू उत्पादन गर्न थालिसकेका छन् र टीपी-लिङ्क जस्ता राउटर निर्माताहरूले २०२६ को अन्त्यअघि नै बजारमा ल्याउने योजनासहित वाई-फाई ८ राउटर र मेस सिस्टमहरूको घोषणा गरिसकेका छन् ।
वाई-फाई ७ को समयमा पनि यस्तै भएको थियो । यसको कारण के हो भने IEEE सँग पहिले नै एउटा वर्किङ ड्राफ्ट हुन्छ, जसले निर्माताहरूलाई प्रमाणीकरणका लागि के-कस्ता कुरा आवश्यक पर्छन् भन्ने बारे अनुमान लगाउन मद्दत गर्छ । वाई-फाई ८ सिस्टमहरू सुरुवातमै प्रयोग गर्ने ग्राहकहरूले सधैँझैँ बढी मूल्य तिर्नुपर्ने हुन्छ र यसका फाइदाहरू सम्भवतः वाई-फाई ६ बाट वाई-फाई ७ मा गरिएको अपग्रेड जत्तिको आकर्षक हुनेछैनन् ।
पछिल्लो अध्यावधिक: असार ३१, २०८३ ७:१६
