किन छिट्टै बिग्रिन्छ मोबाइलको चार्जिङ केबल ? तपाईँकै गल्तीले पो हो कि ?

काठमाडौँ । अहिलेको जीवनशैलीमा सबैभन्दा बढी उपेक्षा गरिने वस्तु हो मोबाइल वा ल्यापटप चार्जिङ केबल । जबसम्म यसले काम गर्छ, हामी यसको वास्ता गर्दैनौं । तर जब यो बिग्रिन्छ, तब मात्र हामीलाई यसको महत्त्व थाहा हुन्छ । धेरैजसो मानिसलाई के लाग्छ भने केबल छिटो बिग्रनुको कारण कम्पनीको कमजोर उत्पादन हो । तर वास्तवमा यसको मुख्य कारण प्रयोगकर्ताका केही दैनिक गल्तीहरू हुन् । 

इलेक्ट्रोनिक्स उपकरण किन बिग्रिन्छन् भन्ने अनुसन्धान गर्ने मेरिल्याण्ड विश्वविद्यालयको ‘सेन्टर फर एडभान्स्ड लाइफ साइकल इन्जिनियरिङ’का संस्थापक माइकल पेच्टका अनुसार हामीले केबललाई गलत तरिकाले चलाएरै बिगारिरहेका हुन्छौं । कतिपयले केबललाई निश्चित तरिकाले बेर्नुपर्छ भन्ने ठान्छन् । तर पेच्टका अनुसार यो केवल भ्रम हो । बीबीसीसँग कुरा गर्दै उनी भन्छन्, “हामीले ठुला कम्पनीसँग मिलेर अनुसन्धान गर्दा केबल बेर्ने तरिकाले बिग्रिएको कहिल्यै देखिएन, बरु अन्य गलत बानीले केबलको आयु घटाउँछन् ।”

‘आईफिक्सइट’ (iFixit) का सह-संस्थापक काइल वेन्सका अनुसार केबल बिग्रनुको ९० प्रतिशत कारण यसको ‘कनेक्टर’ (प्लग हुने भाग) हो । जब हामी चार्जिङ केबललाई कोणमा बङ्ग्याउँछौं वा यसको लामो भाग समातेर तान्छौं, तब कनेक्टर र तार जोडिने ठाउँमा अत्यधिक दबाब पर्छ । वैज्ञानिक दृष्टिकोणले हेर्दा तारलाई पटक-पटक एउटै बिन्दुमा बङ्ग्याउँदा भित्रका धातुका परमाणुको संरचना खलबलिन्छ ।

ओर्सेस्टर पोलिटेक्निक इन्स्टिच्युटका प्राध्यापक रोबर्ट हायर्सका अनुसार बारम्बार बङ्ग्याउँदा तारमा सूक्ष्म चिराहरू पर्छन् र परमाणुबीचको सम्बन्ध बिग्रिएर तार भित्रबाटै टुट्छ । त्यसैले बेडमा पल्टेर फोन चलाउँदा केबललाई तन्काएर राख्ने, फोनलाई कारको कप होल्डरमा राखेर केबलमाथि भार पर्ने गरी चार्ज गर्ने वा प्लग निकाल्दा तारको लामो भाग समातेर तान्ने जस्ता बानीले केबललाई छिट्टै बिगार्न सक्छ ।

केबलको आयु बढाउन र आफ्नो पैसा जोगाउन केही सरल तरिका अपनाउन सकिन्छ । सबैभन्दा पहिले, सस्तो र कमसल केबलको सट्टा ‘ब्राइडेड’ केबल छान्नु बुद्धिमानी हुन्छ । यस्तो केबल जसमा प्लास्टिकको सट्टा कपडा वा नाइलनको जाली बुनिएको हुन्छ । यस्ता केबल बलिया हुनुका साथै भित्रका तारलाई सुरक्षित राख्छन् । त्यसैले अहिले एप्पल लगायतका ठुला कम्पनीले पनि यस्तै केबललाई प्राथमिकता दिन थालेका छन् । 

दोस्रो, चार्जिङ गर्दा केबललाई कुनै पनि कोणमा नमोड्नुहोस् र कनेक्टरमा अनावश्यक तनाव नदिनुहोस् । यदि तपाईंले कनेक्टरलाई नतन्काइकन प्रयोग गर्नुभयो भने यो लामो समयसम्म टिक्नेछ । यी साना देखिए पनि महत्त्वपूर्ण सावधानी अपनाउँदा एकातिर तपाईंको पैसा जोगिन्छ भने अर्कोतिर वातावरणमा बढ्दो इलेक्ट्रोनिक फोहोर कम गर्न पनि मद्दत पुग्छ ।

पछिल्लो अध्यावधिक: जेठ २, २०८३ २०:३९

टिप्पणीहरू