रुसमा ह्वाट्सएपमाथि पनि प्रतिबन्ध, १० करोड प्रयोगकर्तालाई सरकारी एप चलाउन दबाब

काठमाडाैँ । रुस सरकारले मेसेजिङ एप ह्वाट्सएपमाथि प्रतिबन्ध लगाउन आदेश दिएको छ । सूचना प्रविधि र सञ्चारका माध्यमहरूमाथि कडा निगरानी राख्ने नीति अन्तर्गत त्यहाँको सरकारले यो कदम चालेको हो ।

मेटाको स्वामित्वमा रहेको ह्वाट्सएपले रुसको यो निर्णयले १० करोडभन्दा बढी प्रयोगकर्ताहरूलाई सरकारी नियन्त्रणमा रहने म्याक्स (Max) एप प्रयोग गर्न बाध्य पार्ने उद्देश्य राखेको दाबी गरेको छ । ह्वाट्सएपले विज्ञप्तिमा भनेको छ, “१० करोडभन्दा बढी प्रयोगकर्ताहरूलाई निजी र सुरक्षित सञ्चारबाट अलग राख्नु पश्चगामी कदम हो । यसले रुसका नागरिकहरूको सुरक्षालाई थप जोखिममा पार्नेछ ।”

सरकारका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले बीबीसीसँग कुरा गर्दै मेटाले रुसी कानुन र नियमहरूको पालना गर्न अस्वीकार गरेकाले यस्तो निर्णय लिनुपरेको बताएका छन् । उनले भनेका छन्, “यदि मेटा कानुन पालना गर्न तयार हुन्छ र संवादमा आउँछ भने सेवा पुनः सुरु हुन सक्छ ।” रुसी अधिकारीहरूले ह्वाट्सएपले रुसी प्रयोगकर्ताको डेटा रुसभित्रै भण्डारण गर्न अस्वीकार गरेको र यो एप ठगी तथा रकम असुलीका लागि प्रयोग भइरहेको आरोप लगाएका छन् ।

रुसले अहिले सरकारी स्तरमा विकास गरिएको म्याक्स एपलाई ह्वाट्सएपको विकल्पको रूपमा व्यापक प्रवर्द्धन गरिरहेको छ । सरकारी सञ्चारमाध्यम, विज्ञापन र बिलबोर्डहरूमार्फत यसको प्रचार भइरहेको छ । यद्यपि, आलोचकहरूले म्याक्स एप रुसी अधिकारीहरूले नागरिकको जासुसी र निगरानी गर्न प्रयोग गर्ने आशंका व्यक्त गरेका छन् ।

रुसी इन्टरनेट नियामक रोसकोमनाडजोरले सुरक्षाको कारण देखाउँदै अर्को चर्चित एप टेलिग्राममाथि पनि पहुँच कम गरिरहेको छ । टेलिग्राम रुसमा निकै लोकप्रिय छ । युक्रेनमा रहेका रुसी सेनाले समेत यसलाई सञ्चारका लागि प्रयोग गर्ने गरेको बताइन्छ । केही युद्ध समर्थक ब्लगरहरूले टेलिग्राममाथिको कडाइले युद्धमैदानमा सञ्चार अवरुद्ध भएको भन्दै असन्तुष्टि पोखेका छन् ।

सन् २०२२ मा युक्रेनमा पूर्ण रूपमा आक्रमण सुरु गरेयता रुसले मेटालाई चरमपन्थी संगठन (extremist organisation) घोषणा गरेको थियो । त्यसयता फेसबुक र इन्स्टाग्राम रुसमा पहिले नै ब्लक गरिसकिएको छ । अहिले ती सेवाहरू रुसका नागरिकले भर्चुअल प्राइभेट नेटवर्क (भीपीएन) मार्फत मात्र चलाउन सक्छन् ।

पछिल्लो समय रुसले युट्युब, बीबीसी, डोयचे वेले जस्ता १३ ओटा ठुला विदेशी स्रोत र सञ्चारमाध्यमहरूलाई आफ्नो राष्ट्रिय डोमेन नेम सिस्टमबाट हटाइसकेको छ । यसको अर्थ अब ती वेबसाइटहरू भीपीएन बिना रुसमा खुल्ने छैनन् । रुसी समाचार एजेन्सी तासका अनुसार सन् २०२६ सम्ममा ह्वाट्सएपलाई पूर्ण रूपमा र स्थायी रूपमा प्रतिबन्ध लगाउने सरकारको योजना छ ।

 

पछिल्लो अध्यावधिक: फागुन १, २०८२ १५:४१

टिप्पणीहरू